W ramach państwowej operacji naukowej odzyskano pierwsze fragmenty galeonu, który zatonął w 1708 roku. Próbki znajdują się już w laboratorium, gdzie zostaną poddane konserwacji i analizie.
Galeon San José ponownie stał się ważnym tematem w agendzie krajowej po wydobyciu przez państwo kolumbijskie zestawu elementów z głębokości 600 metrów. Znalezisko obejmuje monety, porcelanową filiżankę i armatę, które stanowią część wielkiego skarbu, który pozostawał ukryty przez ponad trzy stulecia.
Odzyskanie skarbów jest częścią ambitnego projektu archeologicznego, którego celem jest odtworzenie nie tylko zawartości statku, ale także kontekstu historycznego okrętu, który zatonął w 1708 r. podczas bitwy morskiej u wybrzeży Kartageny.
Rekonstrukcja. Pożegnanie z wymarciem: historyczny ptak będzie pierwszym gatunkiem, który powróci do życia po ponad 300 latach.
Dzięki wykorzystaniu robotów podwodnych i okrętów marynarki wojennej zespoły zdołały uzyskać dostęp do tego miejsca bez inwazyjnych interwencji na obszarze chronionym. Odzyskane elementy są obecnie poddawane procesowi konserwacji, który pozwoli zidentyfikować ich pochodzenie, metody produkcji oraz szczegóły dotyczące trasy, jaką pokonywała flota z kontynentu w drodze do Europy.
Odkrycia w głębinach Morza Karaibskiego
Po 317 latach spędzonych na dnie morza państwowy zespół wydobył na powierzchnię armatę, trzy macuquinas (kolonialne monety) i porcelanową filiżankę, a także fragmenty i osady związane z katastrofą statku. Znaleziska te stanowią pierwsze materialne dowody uzyskane z stanowiska archeologicznego i zostaną poddane analizie w celu potwierdzenia tożsamości statku oraz uzyskania informacji na temat ładunku przewożonego w XVIII wieku.
Według minister kultury Yannai Kadamani Fonrodona, cytowanej przez CNN, projekt ten jest „historycznym wydarzeniem”, które świadczy o zdolności kraju do ochrony swojego podwodnego dziedzictwa.
Dyrektor Kolumbijskiego Instytutu Antropologii i Historii, Alhena Caicedo Fernández, podkreśliła, że odzyskanie tych przedmiotów „otwiera obywatelom możliwość zapoznania się z historią galeonu San José poprzez materialne dowody”. Obie instytucje podkreślają, że prace naukowe pozwolą lepiej zrozumieć kontekst gospodarczy, społeczny i polityczny związany z katastrofą statku.
Spór prawny dotyczący znaleziska galeonu
Rząd kolumbijski, który twierdzi, że zweryfikował lokalizację wraku w 2015 r., broni stanowiska, że interwencja ma charakter wyłącznie dziedziczny i naukowy, i przypomina, że miejsce to jest chronione przez krajowe przepisy dotyczące ochrony dziedzictwa podwodnego.
Podczas gdy spór toczy się przed międzynarodowymi sądami, państwo podkreśla, że interes publiczny i kulturowy ma pierwszeństwo przed wszelkimi sporami prywatnymi. Odzyskane przedmioty pozostaną pod opieką i zostaną poddane analizie w specjalistycznych laboratoriach przed ewentualną ekspozycją.
Odzyskanie skarbu ponownie rozgrzało długotrwałą kontrowersję: amerykańska firma Sea Search Armada (SSA) twierdzi, że to ona odkryła galeon San José w latach 80. i domaga się odszkodowania w wysokości 10 miliardów dolarów za prawa do skarbu przed Stałym Trybunałem Arbitrażowym.
Przyszłość konserwacji, badań i publicznego dostępu
Archeolodzy wyjaśniają, że konserwacja jest długotrwałym procesem: odsalanie, stabilizacja i renowacja mogą trwać kilka miesięcy. Każdy element dostarczy wskazówek pozwalających zrozumieć historię galeonu i skład ładunku.
Zgodnie z oficjalnymi komunikatami, oficjalnym zamiarem jest, aby znaleziska posłużyły do badań i wzmocnienia pamięci historycznej. Kraj opracowuje protokoły dotyczące przechowywania, badania i, w przyszłości, udostępniania eksponatów publiczności.
